Chia sẻ về Cultural Fit Screening và cách trả lời câu hỏi tình huống nhất quán, chân thật

Làm IT lâu và qua nhiều role, mình nhận ra một điều đơn giản nhưng quan trọng: "Kỹ thuật quyết định việc bạn có vào được buổi phỏng vấn với công ty hay không, nhưng khớp văn hoá mới quyết định bạn có vào và ở lại được hay không".

Ở những lần chuyển việc tại các công ty global hay cấp cao hơn, mình đã có dịp được trò chuyện với Engineering Managers và HR Partners cùng lúc, từ đó, mình có góc nhìn rõ hơn về cách các công ty thực sự thiết kế vòng Cultural Fit Screening và các câu hỏi tình huống khi gặp áp lực.
 
Bài chia sẻ theo flow và góc nhìn cá nhân của mình, rất mong nhận được thêm góc nhìn và góp ý của các các bạn! Theo trải nghiệm của mình, một buổi hoặc một session phỏng vấn Cultural Fit Screening tốt cần sự có mặt của cả Engineering Manager và HR để đánh giá mà không bị bias (sau này bạn HR kể lại mình mới biết). Với các buổi này, mục tiêu chính là để xem hai bên có thể làm việc cùng nhau một cách lành mạnh và tôn trọng hay không. Bạn vào bạn có khiến công ty bị xung đột nội bộ hay không, bạn sẽ add thêm được ideas cho team hay sẽ giúp team tập trung hơn vào điều cốt lõi?

Đặc biệt: Sau khi phỏng vấn hoặc screen xong, các notes sẽ có thể được gửi đến một Committee gồm 1 vài người lâu năm và nắm rõ DNA culture của tổ chức, Committee này sau đó sẽ đánh giá xem mức độ ảnh hưởng (Impact) cả tích cực và tiêu cực của Người mới và notes lại để quyết định Hire / Not Hire.

Dưới đây là những gì mình rút ra được, hy vọng hữu ích cho anh chị em đang tìm môi trường phù hợp.

1. Công ty bắt đầu từ giá trị lõi – và interview bám 100% vào đó

Hầu hết các công ty mình từng phỏng vấn đều có 3–6 core values rất cụ thể.

Ví dụ: Ownership, Transparency, Learning Mindset, Customer Obsession…

=> Toàn bộ câu hỏi Cultural Fit đều được xây quanh từng giá trị này, để xem bạn đã từng thể hiện nó trong thực tế chưa, và vì sao bạn lại thấy những giá trị này quan trọng. Vì vậy, trước khi phỏng vấn, hãy đọc kỹ trang “About Us / Culture / Values”. Tự hỏi: “Mình đã thể hiện hoặc có cùng theo đuổi những giá trị này trong công việc trước đây không?”

Dù công ty không nói ra, nhưng hơn 80% câu hỏi mình gặp đều là dạng Behavioral:

=> Các câu hỏi Behavioral interviews thường dự đoán hiệu suất tốt hơn vì dựa trên hành vi quá khứ, không phải giả định. Vì vậy, anh chị em nên chuẩn bị trước 3–5 câu chuyện thật và có cấu trúc (Situation – Action – Result) để tự hỏi và luyện tập trả lời. Nếu chưa gặp phải thì nên mở đầu câu trả lời thẳng thắn là chưa gặp phải, tuy nhiên nếu gặp phải sẽ nghĩ là xử lý như thế này...

Rất nhiều người nghĩ bị hỏi về Cultural Fit là xem mình “có hiền không”, “có hướng nội không”, "có khó tính không"

Nhưng thực tế các manager quan tâm đến những mặt gắn liền với kỹ thuật trong văn hoá làm việc:

=> Nhiều công ty product ưu tiên sự chủ động, luôn tối ưu và raising the bar. Tập đoàn thì ưu tiên quy trình, tuân thủ, nền tảng. Outsourcing thì ưu tiên tốc độ và khả năng ứng biến nhanh rồi review hoặc bọc lót sau. Vì vậy, hãy trả lời đúng với cách bạn thật sự làm việc. Sai môi trường thì chính bạn sẽ mệt trước tiên.

Các câu hỏi kiểu:

=> Các câu hỏi deep này nếu được trả lời gãy gọn, chân thực và có tính tự vấn (reflection) cao sẽ khiến uy tín của ứng viên được nâng lên. Vì vậy, hãy chân thực chia sẻ thực lòng theo format "Khung thời gian - Nhận định của bản thân - Lý do/Hoàn cảnh vì sao có nhận định đó - Bây giờ còn nghĩ vậy hay không" (tùy thứ tự). Trả lời rõ ràng sẽ giúp đôi bên đỡ kỳ vọng lệch nhau.

Không mang tính quyết định nhưng mình thấy ngày càng nhiều nơi dùng:

=> Các tool này giúp HR phát hiện risk areas (ví dụ: quá hướng nội cho môi trường cần giao tiếp liên tục). Bạn không nên “ăn gian” test. Chỉ cần trả lời nhanh và giữ mindset: đây là để xem mình có hợp với họ, không phải để đánh giá mình tốt/xấu thì hành vi trả lời sẽ nhất quán và chân thật.

Cultural Fit screening trong phỏng vấn IT không phải câu chuyện “thích – không thích” hay "hướng nội - hướng ngoại", mà là ăn khớp (align) cách làm việc để hai bên đều được là chính mình khi đi cùng nhau.

Trong ngành IT thay đổi nhanh, một môi trường phù hợp giúp mình giữ được sự bình tĩnh, tử tế, phẩm giá và niềm vui khi xây dựng sản phẩm, là điều mình nhận thấy tạo động lực bền bỉ hơn cả.