Học AI - Thay đổi cuộc đời

Context một xíu thì hồi mới đi làm, mình vẫn còn là kiểu thuần developer. Mọi thứ đều làm bằng tay: đọc documentation, lục Stack Overflow, debug từng dòng log. Rồi kiểu có những hôm ngồi debug mà tìm mãi không ra vấn đề

Thời điểm đó, công ty mình và đồng nghiệp thì không prefer AI, nên AI gần như không tồn tại trong workflow. Viết một feature là một quá trình khá tuyến tính: nghĩ → code → lỗi → sửa → lại lỗi → sửa tiếp. Nếu bí quá thì hỏi đồng nghiệp, không thì… ngồi mò =)))) chứ có khi 2 ngày chưa tìm ra vấn đề 

Rồi thời điểm anh lead mình bắt đầu khuyến khích dùng thử ChatGPT, ban đầu thì mình tò mò. Mình không kỳ vọng nhiều, chỉ nghĩ dùng để hỏi mấy câu kiểu syntax này viết sao, hoặc lỗi này là gì. Nhưng cái cảm giác khi nó trả lời gần như ngay lập tức, lại còn giải thích khá rõ ràng, làm mình thấy hơi… sai sai. Nó giống như Google, nhưng là Google biết nói chuyện và hiểu mình đang hỏi gì.

Dần dần, mình bắt đầu dùng nhiều hơn. Không chỉ hỏi syntax nữa, mà hỏi cách thiết kế API, cách xử lý input, thậm chí hỏi cả về mấy lỗ hổng như XSS khi làm một project web. Lúc đó mình nhận ra một điều mà sau này đọc lại thread trên VOZ thấy nhiều người cũng nói giống: GPT đúng kiểu cái gì cũng làm được. Không hẳn là xuất sắc nhất ở mọi thứ, nhưng đủ tốt ở gần như mọi thứ.

Nhưng rồi khi project lớn dần lên, code không còn vài chục dòng nữa mà lên tới vài trăm, vài nghìn dòng, mình bắt đầu thấy GPT hơi đuối trong việc giữ context. Lúc đó mình thử qua Claude, và đúng là có sự khác biệt. Mình quăng cho nó một file dài, nó vẫn đọc được, giải thích lại flow khá mạch lạc, thậm chí refactor lại code cho dễ đọc hơn. Cảm giác giống như có một người review code ngồi cạnh, kiên nhẫn đọc từng dòng và giải thích lại cho mình.

Song song đó, mình cũng cài Copilot (sau này chuyển sang dùng Cursor). Và đây có lẽ là thứ thay đổi cách mình code rõ nhất. Trước đây, viết một API CRUD cũng phải gõ từng đoạn, giờ chỉ cần viết comment hoặc vài dòng đầu, phần còn lại gần như được gợi ý sẵn. Có lúc mình chỉ việc “tab tab tab” là xong cả một function. Nó không thông minh kiểu giải thích như GPT hay Claude, nhưng lại cực kỳ hữu dụng trong việc tăng tốc.

Trong một dự án web mà mình làm gần đây, có phần demo về XSS, kiểu stored và reflected XSS trong một hệ thống chat đơn giản. Mình nhận ra mình đang dùng AI theo kiểu rất chia việc. Mình dùng ChatGPT để nghĩ kiến trúc, hỏi về các case tấn công, cách thiết kế sao cho vừa có lỗ hổng để demo vừa có thể fix lại. Khi code bắt đầu dài và rối, mình chuyển qua Claude để nhờ nó đọc lại, chỉ ra chỗ nào code smell, chỗ nào nên tách function. Còn trong lúc ngồi viết từng endpoint, từng component, Copilot/Cursor gần như luôn bật để hỗ trợ gõ nhanh.

So với trước đây, tốc độ làm việc tăng lên thấy rõ. Những việc trước kia mất vài tiếng, giờ có thể rút xuống còn một nửa, thậm chí hơn. Nhưng đổi lại, mình cũng nhận ra một thứ hơi rủi ro: nếu không cẩn thận, rất dễ tin AI một cách mù quáng. Có những đoạn code nhìn rất hợp lý, chạy cũng không lỗi, nhưng logic bên trong lại sai. Đặc biệt là mấy phần liên quan tới security như XSS, nếu chỉ copy-paste mà không hiểu thì rất dễ dính bẫy.

Có 1 vài thông tin mà anh em trong ngành có bàn trên VOZ cũng khá đúng. GPT đúng là lựa chọn an toàn và đa năng nhất, kiểu cái gì cũng làm được ở mức ổn. Claude thì mạnh ở việc đọc và xử lý code dài, viết lại cho sạch. Gemini thì có, nhưng không phải thứ mà dev nghĩ tới đầu tiên khi cần code. Và nếu nói về trải nghiệm làm việc hằng ngày, thì mấy tool như Copilot hay Cursor mới là thứ mình đụng tới nhiều nhất.

Nên tóm lại: 
Với mình khi AI ra đời, việc tiếp thu kiến thức và học là một chuyện khá thú vị, nhưng mình nghĩ mọi người có thể tiếp cận nó theo trình tự 
Tư duy trước -> Xong sau đó đưa ra định hướng -> Giao việc cho nó kêu nó hoàn thành. Thì công việc mọi người sẽ vừa nhanh, mà mọi người còn nắm bắt được tiến độ cũng như những gì nó đang làm. Nên là chúc mọi người may mắn :D