Khi “có AI” không còn là lợi thế: Đòn bẩy tăng trưởng nằm ở năng lực vận hành

Bài toán AI trên thế giới đang trở nên phức tạp hơn: Làm thế nào để AI thực sự tạo ra giá trị tăng trưởng, chứ không chỉ dừng ở thử nghiệm? Theo anh Ngô Minh Trí – FPT Software Vice President, Director of Enterprise Business Services, FPT Corporation, AI chỉ thực sự trở thành đòn bẩy tăng trưởng khi nó có thể thúc đẩy năng suất và kết quả kinh doanh trên toàn bộ tổ chức. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa điều này ở quy mô doanh nghiệp là một thử thách không nhỏ về năng lực vận hành.

Với kinh nghiệm làm việc với nhiều khách hàng quốc tế, anh Trí chia sẻ với ITviec một tín hiệu đáng chú ý: AI đã đi qua giai đoạn gây tò mò. Khách hàng đang chuyển từ câu hỏi “có thể làm AI không”, sang các yêu cầu cao hơn: 

• Có thể triển khai AI nhanh đến mức nào? 
• Hiệu quả tài chính đo lường ra sao? 
• AI có thể được nhúng sâu vào các hệ thống xương sống như quy trình tài chính SAP hay vận hành chuỗi cung ứng hay không?

Sự dịch chuyển này là tất yếu, khi AI đã trở thành công nghệ dễ tiếp cận. Lợi thế về AI lúc này cũng được định nghĩa lại: không còn là “có AI”, mà là “có khả năng triển khai AI hiệu quả và tạo ra giá trị tăng trưởng”. 

Để đáp ứng yêu cầu mới này, EBS và FPT Software xác định ba mục tiêu rõ ràng để nâng cao năng lực AI nội bộ, trong đó AI cần giúp: 

• Nâng cao hiệu suất trên cùng một nguồn lực
• Rút ngắn tốc độ vận hành
• Có thể ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì kinh nghiệm chủ quan

Với mục tiêu trên, EBS đã có chiến lược và phương pháp thế nào? Cùng khám phá qua chia sẻ trực tiếp từ anh Ngô Minh Trí:

Đặt mục tiêu: Đánh nhanh thắng nhanh, tạo giá trị sớm

Khi bắt đầu tiếp cận AI vào năm 2023, EBS không đặt ra những mục tiêu quá tham vọng. Thay vào đó, đội ngũ tập trung vào việc tạo ra giá trị ngắn hạn nhưng thiết thực, có thể đo lường rõ ràng ngay trong công việc hằng ngày.

Đến năm 2024, chương trình EBS AI chính thức được khởi động với một câu hỏi rất cụ thể: “Làm thế nào để mỗi kỹ sư tăng năng suất thêm 20–30%?” Từ mục tiêu này, các sáng kiến AI được triển khai theo những chu kỳ ngắn, chỉ từ hai đến bốn tuần, để nhân sự sớm nhìn thấy sự cải thiện thực tế trong cách họ làm việc mỗi ngày. 

Anh Ngô Minh Trí chia sẻ: “Cách tiếp cận của chúng tôi rất đơn giản: mỗi công cụ AI phải giúp tiết kiệm thời gian hoặc giảm công sức một cách có thể đo lường được. Khi một kỹ sư tiết kiệm được 30 phút mỗi ngày, hay một quản lý có thể xem dữ liệu theo thời gian thực ngay lập tức, họ sẽ chủ động muốn dùng AI. Điều đó giúp tạo đà lan tỏa việc ứng dụng AI trong toàn tổ chức.”

Huấn luyện AI như đào tạo junior: Cần kiên nhẫn và kinh nghiệm nội bộ

Giống như nhiều doanh nghiệp khác, EBS không xây dựng mô hình từ đầu mà tận dụng các mô hình có sẵn. Tuy nhiên, thử thách đặt ra là: Các mô hình AI đại trà như ChatGPT có thể xử lý tốt những câu hỏi chung, nhưng thường gặp khó khăn khi bước vào các bài toán nghiệp vụ chuyên sâu trong tài chính, sản xuất hay chuỗi cung ứng. Dù các mô hình AI đã có hiểu biết nhất định về các hệ thống enterprise, nó vẫn có thể đưa ra kết quả thiếu chính xác nếu không có bối cảnh tùy biến theo từng doanh nghiệp, từng ngành.

Giải pháp: Để AI hoạt động hiệu quả và chính xác, cần “nuôi” mô hình bằng kiến thức nghiệp vụ chuyên sâu. Khi đó, doanh nghiệp mới có thể tạo ra những công cụ AI riêng biệt mà các mô hình AI công cộng không thể sao chép.

Anh Trí ví việc triển khai AI trong doanh nghiệp giống như đào tạo một nhân sự junior: có tiềm năng, nhưng cần được hướng dẫn và rèn luyện bằng kinh nghiệm thực tế.

Một số phương pháp mà EBS đã áp dụng:

• Tư liệu hóa kinh nghiệm triển khai, quy trình chuẩn tích lũy qua nhiều năm làm việc với khách hàng toàn cầu để biến thành tài liệu huấn luyện cho AI.
• Ở giai đoạn đầu, kết quả chưa thể hoàn hảo. Nhưng thay vì coi đó là thất bại, nên xem đây là một phần tất yếu của quá trình huấn luyện. Khi AI liên tục được huấn luyện bằng dữ liệu nội bộ, độ chính xác sẽ tăng dần. 
• Khi mức độ chính xác tiệm cận 90%, đó là thời điểm thích hợp để triển khai diện rộng.

Triển khai diện rộng: Gắn chặt AI vào DNA vận hành của doanh nghiệp

Khi AI bước sang giai đoạn triển khai trên quy mô lớn, bài toán không còn nằm ở công nghệ, mà ở con người. Huấn luyện nhân sự vì thế quan trọng không kém việc huấn luyện mô hình. Tại EBS, AI được đưa vào tổ chức thông qua một khung đào tạo ba tầng rõ ràng:

• Trang bị kiến thức nền tảng về AI cho toàn bộ nhân sự được.
• Ứng dụng AI vào thẳng công việc hằng ngày nhằm tăng năng suất cá nhân. 
• Đào tạo kỹ năng AI theo từng nghiệp vụ chuyên biệt như SAP, tài chính hay sản xuất, với sự dẫn dắt trực tiếp từ các mentor là những chuyên gia đã có kinh nghiệm triển khai thực tế.

Song song với đào tạo con người, EBS cũng phát triển các công cụ AI để nâng cao hiệu quả vận hành nội bộ. Tiêu biểu là Power Insight, giúp quản lý delivery theo thời gian thực và ra quyết định nhanh mà không cần chờ báo cáo thủ công, và EBS AI Rate Dashboard – công cụ để đánh giá hiệu quả trước và sau khi áp dụng AI trên toàn tổ chức.

Từ hiệu quả nội bộ đến lợi thế cạnh tranh toàn cầu

Khi năng lực vận hành AI đã chín muồi ở bên trong, FPT Software có thể tự tin chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Theo anh Ngô Minh Trí: “Khi AI trở thành một phần của công việc hằng ngày, đội ngũ FPT có thể triển khai nhanh hơn, chất lượng cao hơn và rủi ro thấp hơn. Điều đó tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho FPT Software tại những thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu hay Mỹ, và giúp chúng tôi tự tin đảm nhận các dự án quy mô lớn, phức tạp, trị giá hàng chục triệu USD.”

Anh Trí kể về một case study thành công: Trong một lần cần tiếp nhận dự án dịch vụ quản lý ứng dụng cho một đối tác quốc tế, FPT đã thành công rút ngắn thời gian chuyển giao từ khoảng bốn tháng xuống còn chưa đầy hai tháng nhờ AI. Nhờ đó giúp khách hàng tiết kiệm đáng kể chi phí, đúng với yêu cầu về hiệu quả thực tế mà khách hàng quan tâm ngay từ đầu.

Bài học cho doanh nghiệp: AI nên được huấn luyện bằng kiến thức nghiệp vụ, được triển khai theo lộ trình ngắn hạn có kiểm soát, và được vận hành như một phần của công việc hằng ngày. Khi đó, nó không chỉ giúp tổ chức chạy nhanh hơn, mà còn mở ra khả năng đảm nhận những bài toán lớn hơn, phức tạp hơn trên thị trường toàn cầu.

Lời khuyên cho nhân sự IT: Đừng chỉ học AI, hãy học cách tạo giá trị

Theo anh Trí, thị trường đang hình thành các vai trò mới như AI Augmented Engineer, AI Application Engineer, AI Solution Architect, AI Project Manager, cùng các vị trí chuyên sâu theo lĩnh vực như AI cho ERP, Tài chính, Sản xuất. Prompt engineering và AI quality assurance cũng đang là các hướng nghề nghiệp phổ biến. Thực tế này cho thấy, doanh nghiệp hiện nạy không chỉ cần người “biết AI”, mà cần người đưa AI vào hệ thống thật, công việc thật và tạo ra giá trị đo lường được.

Cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên AI không đến từ việc biết thêm một công cụ. Để nắm bắt cơ hội vươn ra thế giới với AI, các chuyên gia IT cần:

• Xem AI như một người cộng sự giúp tăng năng suất: dùng AI để cải thiện cách làm thủ công rườm rà và  và gắn chặt nó với công việc hằng ngày.
• Tư duy end-to-end: giỏi kỹ thuật thôi là chưa đủ. Nhân sự IT cần có tư duy giải quyết vấn đề bài bản và hiểu rõ mục tiêu kinh doanh phía sau..
• Hiểu về thị trường và văn hóa: Mỗi thị trường quốc tế có kỳ vọng khác nhau. Việc hiểu cách khách hàng vận hành, ra quyết định và giao tiếp rõ ràng với các bên liên quan là năng lực quan trọng.
• Đóng vai trò tư vấn, không chỉ là người làm theo yêu cầu: chủ động chia sẻ ý tưởng, quan điểm với khách hàng, kể cả khi chưa chắc được chấp nhận ngay. Đây là cách chuyên gia IT được nhìn nhận như một đối tác chiến lược, thay vì chỉ là người thực thi.
• Cuối cùng, năng lực vận hành AI không học qua lý thuyết. Nó chỉ hình thành khi làm việc với dự án thật, dữ liệu thật và áp lực thật.

Cơ hội tại FPT Software: Môi trường để kỹ sư Việt Nam trưởng thành theo chuẩn toàn cầu

Với chuyên gia IT Việt Nam, hệ sinh thái của FPT có rất nhiều cơ hội cho bạn tham gia các dự án quy mô toàn cầu, chỉ cần bạn sẵn sàng học hỏi và chấp nhận thử thách. Đó là các dự án cho khách hàng Fortune 500, những chương trình chuyển đổi S/4HANA quy mô lớn, smart manufacturing, tối ưu chuỗi cung ứng hay các nền tảng tự động hóa doanh nghiệp. Đây đều là các bài toán thực, tác động đến hàng triệu người dùng, đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức nghiệp vụ sâu và năng lực ứng dụng AI trong môi trường doanh nghiệp phức tạp.

Với các tài năng trẻ, FPT cung cấp một hành trình học hỏi dài hạn. Ngay từ năm hai đại học, sinh viên đã có cơ hội tham gia các chương trình thực tập ngắn từ 1-2 tháng, nhằm tích lũy kinh nghiệm thực tế thông qua mô hình on-the-job training.  Trải nghiệm này giúp các bạn sớm hiểu thị trường đang cần gì, và khi quay lại giảng đường, biết rõ bản thân cần trang bị thêm điều gì để theo kịp chuẩn toàn cầu. Đáng chú ý, FPT cho phép sinh viên quay lại thực tập tối đa đến ba lần để khuyến khích học hỏi liên tục.

Trong một thị trường mà AI đang trở thành năng lực cốt lõi, FPT không chỉ là nơi làm dự án, mà là môi trường để kỹ sư Việt Nam học đúng thứ thị trường cần, làm những bài toán đủ lớn và trưởng thành đủ nhanh để vươn ra toàn cầu.